Akciğer kanserinde yeni umut

Bilim insanları, akciğer kanseri riskini tanıdan yıllar önce gösterebilecek 14 proteinlik bir kan imzası belirledi. Araştırma, özellikle hava kirliliği ve sigara geçmişi gibi risk faktörleriyle ilişkili inflamasyon yolaklarının hedef alınması halinde, bazı kişilerde akciğer kanserini önleyici ilaçların gündeme gelebileceğini gösteriyor.
Akciğer kanserinde erken teşhis ve önleme çalışmalarında dikkat çeken yeni bir aşamaya geçiliyor. Uluslararası bir araştırma ekibi, kanda ölçülen 14 proteinden oluşan bir “moleküler imzanın” akciğer kanseri riskini tanıdan 5 yıl ya da daha uzun süre önce gösterebileceğini ortaya koydu. Araştırma, kanserle mücadelede yalnızca tedaviye değil, hastalık ortaya çıkmadan önce riskli kişileri belirleyip önleyici müdahalelere odaklanan yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor.

50 BİNE YAKIN KİŞİNİN KAN ÖRNEKLERİ İNCELENDİ

The Economist’tin aktardığına göre çalışmada, UK Biobank veri tabanında yer alan yaklaşık 50 bin kişinin kan örnekleri analiz edildi. Bilim insanları, makine öğrenmesi yöntemleriyle binlerce proteini taradı ve akciğer kanseri tanısından yıllar önce düzeyleri artmaya başlayan 14 proteini belirledi. Bu 14 proteinlik imza daha sonra dünyanın farklı bölgelerinden sekiz ayrı veri setinde test edildi. Bulgular, yalnızca sigara içenlerde değil, sigara kullanımının daha düşük olduğu gruplarda da risk tahmininde kullanılabilecek ortak bir biyolojik sinyal bulunduğunu gösterdi.

SİGARA AZALDI AMA RİSK BİTMEDİ

Dünyada sigara kullanımındaki düşüşe rağmen akciğer kanseri hâlâ en yaygın kanser türleri arasında yer alıyor. Sigara içmeyi bırakan kişilerde risk zamanla azalsa da, hiç sigara içmemiş kişilere kıyasla yaşam boyu risk daha yüksek kalabiliyor. Uzun süre yoğun hava kirliliğine maruz kalan kişilerde de akciğer kanseri riski artabiliyor. Yeni araştırma, bu riskin yalnızca yaşam tarzı öyküsüyle değil, kandaki protein değişimleriyle de daha erken dönemde izlenebileceğini gösteriyor.

HAVA KİRLİLİĞİ, İNFLAMASYON VE KANSER BAĞLANTISI

Araştırmanın merkezinde inflamasyon, yani vücuttaki iltihabi süreçler yer alıyor. Bilim insanları, hava kirliliğinin akciğerlerde interlökin-1 beta adı verilen bir sinyal molekülünün salınımını tetikleyebildiğini belirtiyor. Bu molekül, akciğer hücrelerinde önceden sessiz halde bulunan kanserle ilişkili mutasyonları harekete geçirebiliyor. Bu süreçte hücreler çoğalmaya başlayarak zaman içinde tümöre dönüşebiliyor.